Obowiązek wniesienia wkładu
Podstawowym obowiązkiem akcjonariusza jest obowiązek opłacenia (pokrycia) objętych akcji. Bez realizacji przez akcjonariuszy tego obowiązku nie jest właściwie możliwe powstanie spółki akcyjnej - zarząd spółki nie może bowiem zgodnie z prawdą złożyć oświadczenia przewidzianego w art. 331 § 1 pkt 3 KH (że przepisane statutem wpłaty pieniężne zostały dokonane i że przejście wkładów niepieniężnych na spółkę z chwilą jej zarejestrowania zostało zapewnione).
W zależności od postanowienia statutu (ewentualnie: uchwały walnego zgromadzenia) akcjonariusze są obowiązani jedynie do częściowej wpłaty na akcje - co najmniej jednak w wysokości jednej czwartej wartości nominalnej akcji (zob. art. 311 § 3 KH) - bądź też do wpłaty w pełnej wysokości nominału akcji. Niekiedy - zob. art. 311 § 5 KH - należy dodatkowo uiścić w całości nadwyżkę (agio) ponad wartość nominalną akcji, nawet jeżeli statut zezwala na jedynie częściowe opłacenie akcji.
Terminy i wysokość wpłat na akcje określa statut lub walne zgromadzenie. W razie naruszenia terminu wpłaty, akcjonariusz ma obowiązek zapłacenia odsetek za opóźnienie; statut może ponadto przewidzieć obowiązek zapłacenia odszkodowania umownego (art. 342 § 1 i 5 KH).
Bez pełnego opłacenia akcji w obowiązującej wysokości (tzn. w wysokości określonej statutem) zarząd spółki nie może złożyć sądowi rejestrowemu wymaganego oświadczenia, bez czego z kolei nie jest możliwa rejestracja spółki. Teoretycznie jest zatem możliwe, że nieopłacenie jednej akcji mogłoby uniemożliwić zgłoszenie spółki do rejestru handlowego.
Przepisy KH przewidują w tym zakresie określone, i to dość surowe środki prawne - zob. art. 321 § 1 i 2, art. 322 § 2 oraz art. 343 KH, prowadzące nawet do pozbawienia opornego akcjonariusza praw z akcji.
Jak się wydaje, istnieje również możliwość tzw. zastępczego wykonania obowiązku wpłaty na akcje przez inne osoby, w szczególności przez akcjonariuszy zainteresowanych szybkim zgłoszeniem spółki w organizacji do rejestru handlowego.
Nie istnieje natomiast obowiązek skorzystania z przysługującego akcjona-riuszowi prawa poboru akcji i w związku z tym - dokonania wpłaty na akcje.
Nie jest również możliwe nałożenie takiego obowiązku uchwałą walnego zgromadzenia. W razie podjęcia tego rodzaju uchwały nie wywołuje ona skutków prawnych; wątpliwe jest, czy akcjonariusz jest ponadto obowiązany do zaskarżania uchwały w celu uwolnienia się od tak nałożonego obowiązku.