Prawo do szczególnych korzyści
W świetle przepisów KH akcjonariusze mogą mieć prawa do szczególnych korzyści, odrębnie im przyznanych na mocy postanowień statutu spółki. Korzyści te mogą być trojakiego rodzaju:
1) uprzywilejowanie akcji - zob. art. 357 § 2 KH („w szczególności”);
2) umorzenie akcji i uzyskanie akcji użytkowych - zob. art. 364 KH;
3) wynagrodzenie należne za świadczenia niepieniężne świadczone na rzecz spółki zgodnie z art. 361 KH.
Do uprawnień akcjonariusza - założyciela można ponadto zaliczyć wynikające z tzw. świadectwa założycielskiego prawo uczestniczenia w podziale czystego zysku spółki w granicach ustalonych przez statut, po uprzednim odliczeniu na rzecz akcjonariuszy określonej w statucie minimalnej dywidendy;
świadectwa założycielskie mogą być wydawane najwyżej na okres dwudziestu pięciu lat od daty zarejestrowania spółki (zob. art. 360 § 2 KH).
Świadectwa założycielskie wydaje się za usługi oddane przy powstawaniu spółki (art. 360 § 1 KH). Mogą one zatem być wydane jedynie niektórym założycielom bądź innym osobom, bądź też w ogóle nie wydane nikomu.
Nie jest natomiast możliwe wydawanie świadectw założycielskich:
1) w okresie po powstaniu spółki, np. w związku z uratowaniem spółki przed upadłością;
2) za inne usługi niż wymienione wyżej, np. za szczególne zasługi w zarządzaniu spółką.
Zgodnie z ogólnymi regułami majątek ujawniony po wykreśleniu spółki z rejestru handlowego należy dodatkowo podzielić między dotychczasowych akcjonariuszy spółki. Wydaje się, że zasadne będzie tu oparcie się na przepisie art. 458 § 2 KH, tzn. że podziału dokona się w proporcji do wpłat akcjonariuszy na kapitał akcyjny spółki.